Τα Παγκόσμια Κύπελλα τα θυμόμαστε για τον τροπαιούχο. Κάποια άλλα, όμως. τα θυμόμαστε για μια ομάδα που μας «κέρδισε», χωρίς απαραίτητα να κατακτήσει το τρόπαιο. Νομίζω, λοιπόν, ότι το Μουντιάλ του 2026 έχει ήδη βρει αυτή την ομάδα: τη Νορβηγία.
Δεν ξέρω αν θα αποκλείσει την Αγγλία, δεν ξέρω αν θα φτάσει στον τελικό, δεν ξέρω καν αν θα σηκώσει ποτέ το μεγαλύτερο σε αξία Κύπελλο. Ξέρω ότι, αν ρωτήσεις δέκα ουδέτερους φιλάθλους ποια ομάδα θα ήθελαν να συνεχίσει το ταξίδι της, οι περισσότεροι θα απαντήσουν το ίδιο: Νορβηγία. Και αυτό, για μένα, είναι ήδη μια κατάκτηση.
Το περίεργο είναι ότι δεν μπορώ να το εξηγήσω μόνο ποδοσφαιρικά. Ναι, έχει τον Χάαλαντ, τον Έντεγκααρντ και μια γενιά που η χώρα περίμενε χρόνια. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Αν ήταν θέμα ποιότητας, τότε θα συζητούσαμε το ίδιο για κάθε μεγάλη δύναμη. Η Νορβηγία έχει κερδίσει τον κόσμο για κάτι πολύ πιο δύσκολο: για την εικόνα της, για την ηρεμία της, για το γεγονός ότι δεν παίζει σαν να θέλει να αποδείξει κάτι σε κανέναν. Παίζει σαν να απολαμβάνει ότι βρίσκεται εδώ και αυτό είναι μεταδοτικό.
Το κουπί που έγινε σύμβολο ενός Μουντιάλ
Ύστερα ήρθε το κουπί. Το Viking Row. Ειλικρινά, ποιος θα περίμενε ότι η πιο χαρακτηριστική εικόνα αυτού του Μουντιάλ δεν θα ήταν μια ντρίμπλα, ένα ψαλιδάκι ή ένα γκολ στο 90', αλλά χιλιάδες άνθρωποι να κάνουν όλοι μαζί την ίδια κίνηση; Ξεκίνησε από μια παρέα φιλάθλων που ήθελε έναν πανηγυρισμό αυθεντικά νορβηγικό και μέσα σε λίγες εβδομάδες έγινε viral. Το κάνουν οι ποδοσφαιριστές, οι εξέδρες, παιδιά, ηλικιωμένοι, μέχρι και το κοινοβούλιο. Μετά τη μεγάλη πρόκριση επί της Βραζιλίας, ολόκληρο το Όσλο μετατράπηκε σε μια απέραντη... βάρκα, με τον διάδοχο του θρόνου να πιάνει κι εκείνος το κουπί μαζί με τον κόσμο. Και ξέρετε ποιο είναι το ωραίο; Δεν μοιάζει στημένο, δεν μοιάζει με πανηγυρισμό που γεννήθηκε σε κάποιο διαφημιστικό γραφείο. Μοιάζει αληθινό και ίσως γι' αυτό ταξίδεψε τόσο γρήγορα σε όλο τον κόσμο.
Μια ομάδα που μοιάζει με τη χώρα της
Από εκεί και πέρα άρχισα να σκέφτομαι κάτι άλλο. Γιατί αυτή η ομάδα βγάζει τέτοια ηρεμία; Γιατί ακόμη και ο Χάαλαντ, ένας από τους μεγαλύτερους σταρ του πλανήτη, στο τέλος κάθε αγώνα χάνεται μέσα στην ομάδα; Γιατί δεν υπάρχουν υπερβολές, δεν υπάρχουν θεατρικές παραστάσεις, δεν υπάρχει η ανάγκη να τραβήξει κάποιος μόνος του τα φώτα;
Η απάντηση δεν είναι ότι «έτσι είναι οι Νορβηγοί». Αυτό θα ήταν υπερβολικά εύκολο. Ίσως όμως δεν είναι τυχαίο ότι το ποδόσφαιρό τους εξελίχθηκε μέσα στην ίδια λογική που λειτουργεί η χώρα τους. Οι Νορβηγοί δεν έχτισαν αυτή τη γενιά μέσα σε δύο χρόνια, δεν αναζήτησαν τον επόμενο σωτήρα και δεν άλλαζαν σχέδιο κάθε φορά που αποτύγχαναν. Επένδυσαν στην εκπαίδευση προπονητών, έδωσαν περισσότερο χώρο στην ανάπτυξη των παιδιών, έφτιαξαν ένα ενιαίο ποδοσφαιρικό μοντέλο και περίμεναν. Κάποια στιγμή το σχέδιο άρχισε να πληρώνει και τότε εμφανίστηκαν όλοι μαζί: ο Χάαλαντ, ο Έντεγκααρντ, ο Νούσα, ο Ρίερσον, ο Άγιερ και οι υπόλοιποι. Δεν ήταν θαύμα. Ήταν αποτέλεσμα.
Υπάρχει και κάτι ακόμη που μου αρέσει στους Νορβηγούς. Έχουν μια λέξη, το dugnad. Δεν μεταφράζεται εύκολα. Είναι η ιδέα ότι μια κοινότητα λειτουργεί καλύτερα όταν όλοι βάζουν πλάτη, χωρίς να τους νοιάζει ποιος θα πάρει το μεγαλύτερο κομμάτι της δόξας. Δεν λέω ότι αυτό βάζει γκολ. Λέω όμως ότι ίσως εξηγεί γιατί μια ολόκληρη ποδοσφαιρική χώρα δούλεψε με τόση υπομονή, χωρίς να γκρεμίζει κάθε φορά ό,τι έχτιζε. Και ίσως εξηγεί γιατί ακόμη και σήμερα, όταν τελειώνει ένας αγώνας, ο μεγαλύτερος σταρ της ομάδας αφήνει στην άκρη τον εαυτό του και γίνεται ένας από τους έντεκα. Ένας ακόμη που τραβάει κουπί.
Και τώρα... η Αγγλία
Τώρα απέναντί τους είναι η Αγγλία. Σιγά το φόβητρο. Όχι γιατί οι Άγγλοι δεν είναι σπουδαία ομάδα. Είναι. Αλλά γιατί υπάρχουν στιγμές που το αποτέλεσμα είναι σχεδόν δευτερεύον. Ό,τι κι αν συμβεί από εδώ και πέρα, η Νορβηγία έχει ήδη πετύχει κάτι που δεν αγοράζεται, δεν χαρίζεται και δεν αποτυπώνεται στις στατιστικές. Έκανε εκατομμύρια ανθρώπους, χωρίς κανέναν ιδιαίτερο λόγο, να θέλουν να τη δουν να συνεχίζει.
Και όταν περάσουν τα χρόνια, δεν είμαι βέβαιος ότι θα θυμόμαστε πρώτα ποιος σήκωσε το Κύπελλο. Έχω την αίσθηση ότι θα θυμόμαστε μια ομάδα ντυμένη στα κόκκινα, ένα ολόκληρο γήπεδο να κινείται στον ίδιο ρυθμό και ένα απλό κουπί που, χωρίς να το καταλάβει κανείς, έγινε το πιο δυνατό σύμβολο αυτού του Μουντιάλ. Κάποιες φορές, αυτή είναι η μεγαλύτερη νίκη απ' όλες.